Geschiedenis

Het Huis

Het Park

Beheer

Bezichtiging

Nieuws

Adres/Contact

Foto's

De buitenkant is af!

Het restauratie/verbeteringproject dat eind vorig jaar gestart is, vordert gestaag. De buitenkant is inmiddels opgeleverd en het grootste deel van de steigers is al weggehaald. Niet dat het project al helemaal is afgerond: aan de binnenkant wordt nog hard gewerkt.

'Binnenshuis ligt de focus nu vooral op het vervangen van de installaties en wanden/vloeren/plafonds voorbereiden op de nieuwe afwerkingen. Daarvoor zijn alle gevoelige bouwdelen, als schouwen, trappen, balustraden, marmeren vloeren, etc. afgedekt', zo meldt de projectbegeleider.

19 november 2025

Zonnebloemen in november

In de overtuin, het verpachte, stuk bollengrond aan de overzijde van Huis te Manpad, zijn dankzij het zachte weer de zonnebloemen toch ook nog in bloei gekomen. En dat geeft een fraai, kleurrijk gezicht. Hoelang de kweker ze laat staan, is niet bekend. Ook niet wat het volgende gewas is dat op het bollenveld gekweekt wordt.

1 november

Wat doen jullie met al dat fruit?

Die vraag krijgen we heel vaak gesteld. In het verre verleden - er stonden niet heel veel appelbomen in de bongerd - bleef het fruit gewoon hangen. Het instandhouden van de appelbomen (vaak hele oude rassen) was het belangrijkste.

Begin deze eeuw is er een nieuw beplantingsplan met fruitbomen uitgevoerd en die beginnen nu veel fruit op te leveren. Vooral dit jaar. Werd in vorige jaren een deel van het fruit op biologische markten verkocht, dit jaar wordt er ook een deel van het fruit verwerkt tot heerlijk fruitsap.

Dit alles in samenwerking met 'Appel van Opa'. En voor de pakken sap van 5 liter is een speciaal etiket gemaakt.

25 oktober 2025

Insectenplanten voor grondverbetering

In de overtuin, het verpachte stuk bollengrond aan de overzijde van Huis te Manpad, is de kweker bezig om de grond voor te bereiden voor het nieuwe seizoen. Na het rooien van de tulpenbollen is een grondverbeteraar ingezaaid.

Dit keer geen bladrammenas, maar een selectie van diverse bloemrijke planten. Ik zag vlinderbloemigen en zonnebloemen. Maar ook heel veel phacelia met paars gekleurde bloemen. Ondanks dat dit een exoot is, zijn de honingbijen er gek op. En dan is de imker ook tevreden.

In oktober/november zal het worden omgespit, zo is de verwachting. Want voor de nachtvorst komt, moeten de tulpenbollen, narcissen en hyacinten de grond in. Of de zonnebloemen nog tot bloei komen, is de vraag.

25 september 2025

Lekkere appelsap!

Zoals we eerder deze maand al op deze website vertelden: 2025 wordt een uitstekend oogstjaar. De fruitbomen in de boomgaard van Huis te Manpad hangen zo vol dat daar niet tegenop te bakken (appeltaart) is.

Vandaar dat een groot deel van de oogst verkocht wordt aan 'appel van opa'. En die maken daar heerlijk appelsap van.

Wilt u dat een keer proeven? Op de tweede zaterdag van de maand september is er een kraam op de biologische markt in de voormalige Stadskweektuin in Haarlem. Daar kunt u appelsap kopen, mede gemaakt van de Manpadappels. De markt is op die 13e september gratis te bezoeken van 10.00 tot 16.00 uur. De Stadskweektuin is te vinden aan de Kleverlaan 9, Haarlem. Meer info: www.appelvanopa.nl

En als u daar toch bent, kunt u ook nog vele andere lokaal geproduceerde producten kopen. Want wat je van ver haalt is lekker, maar wat je van dichtbij haalt, is nog veel lekkerder!

29 augustus 2025

Door de appels de boomgaard niet meer zien

Herinnert u zich nog de uitbundige bloei van de fruitbomen in de maand april? Die bloei, en de bestuiving door insecten, heeft zijn vruchten afgeworpen. Dat is te zien aan de zwaar beladen appelbomen in de boomgaard. De grote hoeveelheid appels is ook dankzij het ontbreken van nachtvorst in die bloesemperiode.

Op de foto een laagstamappel van het ras 'The Queen'. Een appelboom die in het verleden veelvuldig werd aangeplant, maar vanwege de vatbaarheid voor boomkanker nu wat minder populair is.

De vruchten zijn meer breed dan hoog en zijn al vroeg in het seizoen rijp. Heel veel smaak schijnt de vrucht niet te hebben. Het wordt gekwalificeerd als een moesappel. Maar misschien moeten we er appelsap van persen?

8 augustus 2025

Bericht uit het restauratie-atelier

'Vorige maand is hoofdzakelijk gewerkt aan het vullen van kleine en grote lacunes. Daarbij is ervoor gekozen de grote lacunes te vullen met een moderne stabiele variant van was-hars. Het is een materiaal dat met een warme spatel laagje voor laagje aangebracht wordt. Wanneer de grote gaten zijn gevuld en op niveau zijn met het verfoppervlak worden ze voorzien van een craquelé- en verfstructuur.

Eerder zijn er siliconenmallen gemaakt van het oppervlak van het schilderij om te kunnen gebruiken voor het aanbrengen van structuur op de grote vullingen. Ook dit gebeurt met een warme spatel. De talloze kleine gaatjes in het verfoppervlak zijn gevuld met een modern vulmiddel op basis van krijt en acrylaat.'

5 juli 2025

Restauratie behangschildering

Bij de verduurzaming en restauratie van het Grote Huis zijn de fraaie behangschilderingen uit de eetkamer verwijderd. Ook die waren — ze zijn geschilderd door Jurriaan Andriessen aan het eind van de achttiende eeuw — toe aan restauratie. Een uniek project dat wordt gedaan door een team van 10 restauratoren onder leiding van Astrid van den Berg en Martine Posthuma de Boer.

Eerst wordt een grondige analyse van de schilderijen gemaakt. Daarbij wordt onder meer gebruik gemaakt van Macro-röntgenfluorescentiescanning. 'Dat is een relatief nieuwe analytische beeldtechniek waarmee de verdeling van elementen op en onder het oppervlak van schilderijen zichtbaar gemaakt kan worden. Op die manier is het (soms) mogelijk om in kaart te brengen wélke pigmenten wáár in een schilderij gebruikt zijn', legt Astrid van den Berg uit.

Documentatie is tijdens de restauratie van groot belang, zodat inzichtelijk wordt wat er bij de behandeling is gedaan. Daarom worden op cruciale momenten overzichtsfoto’s gemaakt door René Gerritsen (Kunst & Onderzoeksfotografie). Op de foto hiernaast is René Gerritsen bezig met het maken van infrarood foto’s. Met die techniek zijn ondertekeningen en onderschilderingen zichtbaar te maken.

'Op 16 april kregen we bezoek van 7 studenten van de UvA. Het was een geïnteresseerde groep Master 1 studenten Conservation-Restoration in de discipline Historic Interior. We hebben veel verschillende onderwerpen met ze besproken en ze hebben een inkijk gekregen in onze werkzaamheden', aldus van den Berg.

13 mei 2025 foto: Astrid van den Berg

Manpad is nu een plaatje!

Kent u de uitdrukking 'door de bomen het bos niet zien'? Dat geldt momenteel voor de boomgaard van Huis te Manpad. De appelbomen staan volop in bloei, 'door de bloesem kan je de boomgaard niet meer zien'.

Het Grote Huis is vanwege de verduurzaming/restauratie volledig ingepakt en aan het zicht onttrokken. Maar van de boomgaard kunt u nu genieten (U hoeft er niet voor naar de Betuwe te rijden).

Loopt u komende zaterdag mee? Ook op Koningsdag is er een rondleiding die om 10.00 uur start bij de toegangspoort aan de Herenweg.

24 april 2025

Het voorjaar is nu echt begonnen

Door de relatieve warmte overdag zijn diverse voorjaarsbloeiers in bloei gekomen. Zoals hier op de foto de scilla's en de stengelloze sleutelbloem. Stinzenplanten op de buitenplaats Huis te Manpad. Loopt u een keer mee? Misschien komt u ook nog die andere inheemse primula's tegen: de slanke en de gouden sleutelbloem.

Het park ziet er nu schitterend uit en de perenbomen langs de slangenmuur beginnen in bloei te komen. Voordat u het weet is de bloeiperiode al weer voorbij.

22 maart 2025 foto: Wilma van den Heuvel

Inboeten in de boomgaard

In de grote boomgaard staat een groot aantal laag-, half- en hoogstamappelbomen. Enkele bijna honderd jaar oud, maar het grootste deel is circa 25 jaar aangeplant. Alles volgens een vastgesteld patroon waarvan er van iedere variëteit twee bomen zijn aangeplant.

Afgelopen maand zijn er nieuwe appelbomen ingeboet. Een aantal bomen was door vraat van reeën of hazen doodgegaan en op die opengevallen plekken zijn nieuwe aangeplant.

In afwijking van voorgaande aanplant zijn nu ook enkele 'nieuwe' appelrassen gebruikt. Bijvoorbeeld het ras Topaz.

Een heerlijke friszoete appel, geel-rood van kleur. Het bijzondere van deze soort is dat deze resistent is voor appelschurft, en andere gevaren waaraan een appelboom zo al kan lijden.

14 maart 2025

Er wordt hard gewerkt

Elke veertien dagen wordt er verslag gedaan over de werkzaamheden aan het grote huis. Inmiddels is het huis helemaal ingepakt en is de overkapping gereed. Zo kan er ook bij minder goed weer doorgewerkt worden. Niet dat het heel erg warm is, maar wind en regen hebben zo minder invloed. En dat is noodzakelijk omdat het hele dak eraf gaat. Op de foto liggen de dakpannen nog op het dak, maar die zijn inmiddels ook al verwijderd.

Daarnaast vordert het werk aan de ramen en kozijnen gestaag, waarbij de verrotte delen worden verwijderd. Ook de stenen trappen krijgen een grote onderhoudsbeurt.

4 februari 2025 foto: Bureau Onderwaater

Hoort u de lijster al zingen?

De zang van de zanglijster is één van de kenmerken die aangeven dat het voorjaar in aantocht is. Een ander kenmerk is de bloei van de boerencrocus of de sneeuwklokjes, en van die laatste heeft het Huis te Manpad duizenden!

Gaat u een keer mee op een wandeling om ze te zien? Vanaf zaterdag 1 februari begint het excursieseizoen weer.

• 1 feb. t/m 15 oktober: elke zaterdag om 10.00 uur.
  
• 1 feb. t/m 31 mei: elke dinsdag om 14.00 uur.

De excursies vertrekken vanaf de toegangspoort aan de Herenweg, daar dus verzamelen. U parkeert uw auto buiten het terrein, fietsen kunt u zetten bij het linker koetshuis. Een rondleiding duurt circa 1,5 uur en is gratis. Aanmelding is niet nodig. De excursie gaat soms over smalle paadjes en een scootmobiel, rolstoel of zware kinderwagen is daarvoor niet geschikt. Huisdieren worden niet toegelaten.

De gebouwen van Huis te Manpad worden particulier bewoond en zijn niet open voor het publiek.

25 januari 2025

Leifruit als immaterieel erfgoed

De techniek van fruitbomen snoeien in allerlei leivormen is een eeuwenoude praktijk die vermoedelijk al sinds de Middeleeuwen wordt toegepast. Het is ontstaan in Europa, met name in kloostertuinen en paleistuinen, waar monniken en tuinlieden methoden ontwikkelden om fruitbomen in beperkte ruimtes te laten groeien en hun opbrengst te maximaliseren.

De techniek werd verder verfijnd en populair in Frankrijk en Italië. Vooral in de tuinen van kastelen zoals Versailles werden leibomen gebruikt als onderdeel van de geometrische tuindesigns. Leifruitbomen waren niet alleen functioneel, maar ook een esthetisch element in formele tuinen.

Het Gilde van Tuinbazen wil graag meer aandacht voor de ambachtelijke techniek van het kweken en snoeien van leifruit. Daarvoor worden er dit jaar twee Leifruitdagen georganiseerd. De eerste is in de bloesemperiode.

Op zaterdag 1 maart bent u van harte welkom op Huis te Manpad voor een rondleiding door de boomgaard. Tuinbaas Bas van der Hengst en zijn vader Fred (de vroegere tuinbaas van Manpad) kunnen u alles vertellen over de toegepaste technieken. Een tweede wereldleifruitdag wordt in september georganiseerd op de openmonumentendag.

Wilt u alles weten over leifruit? Meld u dan aan voor een excursie via de e-mail: wereldleifruitdag -apestaartje -huistemanpad.nl. De wandelingen starten om 10, 11, 12 of 13.00 uur. Vertrek is bij de toegangspoort aan de Herenweg. Geef in uw e-mail tevens aan op welk tijdstip u wilt meelopen.

Op een tiental plekken in Nederland wordt uitleg gegeven over de techniek van leibomen snoeien. Kijk op Leifruitdagen

21 januari 2025

Vliegende schoorstenen

Om het dak goed te kunnen repareren, ook in de wintermaanden, wordt er een gigantisch scherm geplaatst over het grote huis. Daarvoor moesten de vier grote schoorstenen weggetakeld worden (en kunnen die gelijk ook een opknapbeurt krijgen). Dat is deze week gebeurd.

Het is maar goed dat de Sinterklaastijd al geweest is, anders zag het er niet goed uit voor de bewoners van Huis te Manpad.

16 januari 2025 - foto's: bureau Onderwaater

Wie werkt er aan de verbouwing?

Zo'n omvangrijk project als het verduurzamen van het Grote Huis doe je niet in je eentje. Een trits van gerenommeerde bedrijven is bij deze klus betrokken. Van loodgieter en schilder, tot steigerbouwer en architecten.

Vandaag is het 'bouwbord' geplaatst. Helaas is er te weinig plek voor alle deelnemende organisaties. De opdrachtgever is de Stichting Huis te Manpad.

10 januari 2025

De aannemer

De hoofdaannemer van het project is aannemingsbedrijf Nico de Bont BV uit Vught, onderdeel van TBI Holdings. Bij het bedrijf, opgericht in 1960 door Nico de Bont en zijn vijf zonen, werken bijna 100 mensen en het is gespecialiseerd in renovatieprojecten. Het was of is betrokken bij diverse grote en landelijk bekende projecten in Nederland, zoals de Domtoren van Utrecht, het Monument op de Dam en het gebouw van de Tweede Kamer op het Binnenhof in Den Haag.

'Het is onze missie om monumentaal erfgoed te behouden voor de toekomst', stelt het bedrijf op haar website. 'We geloven erin dat monumenten moeten leven. Anders vergaan ze. Vitaal leven in monumenten vraagt op haar beurt weer om hedendaags comfort en om lage energielasten. Zodat gebruikers en eigenaren hun monumenten blijven omarmen.'

In de regio Zuid-Kennemerland heeft het bedrijf gewerkt aan de renovatie en uitbouw van het Stedelijk Gymnasium in Haarlem. Uitvoerder bij het project Manpad is Koen van der Eng.

(foto: Nico de Bont BV)

Het Grote Huis wordt ingepakt

De eerste zichtbare werkzaamheden zijn eind vorig jaar begonnen! Er is een speciale bouwbrug aangelegd omdat de klassieke poort niet breed en stevig genoeg is voor zwaar vrachtverkeer; de stenen boogbrug naar het eiland is verstevigd en de bouwketens zijn geplaatst.

Er is ook begonnen met de 'scaffolding construction', de steigerbouw. Het gehele huis wordt ingepakt, zodat er ook in wat mindere weersomstandigheden doorgewerkt kan worden.

de werkzaamheden zijn gestart

Nieuws van 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 2025